خانه قلعه ای ها در ندوشن رو به تخریب

شناسه : 786324

خانه قلعه ای ها در ندوشن رو به تخریب


خانه قلعه ای ها در ندوشن رو به تخریب

خانه قلعه ای ها در ندوشن رو به تخریب

آثارباستانی و اماکن تاریخی هر مکانی نشان از تاریخ و تمدن آن منطقه و هویت مردمان آن در سالیان دور و دراز می باشد.

روزگاری که در کنار جاده ابریشم صدای زنگ شتر کاروان سکوت کویر را می شکست و کویر رازدار یزد را رونق می بخشید، هیچ کس فمر نمی کرد که شاید آیندگان تمدن و فرهنگ آنان را به یغما برند...

استان یزد یکی از قدیمی‌ترین استانهای کشور به شمار می‌رود و خانه‌های متعدد تاریخی عصرها و دوره‌های مختلف تاریخی گویای این قدمت تاریخ تمدن در این دیار است اما در حال حاضر قدیمی‌ ترین خانه تاریخی یزد در آستانه تخریب کامل قرار گرفته است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی فرمانداری صدوق، بیشتر خانه‌های تاریخی استان یزد مربوط به دوران قاجار است اما در این بین در برخی مناطق نظیر ندوشن خانه‌هایی متعلق به عصر صفوی نیز مشاهده می‌ شود.

علاوه بر قدمت تاریخی خانه ها آنچه به آنها رونق بخشیده، معماری منحصر به‌ فرد یزد است که امروز با وجود گذشت صدها سال از قدمت برخی خانه‌ها، همواره زیبایی های خانه های تاریخی از جمله دیوارهای گلی و بلند، پنجره های گره چینی شده با شیشه های رنگی، حوض‌ های کم عمق و طویل، آب انبارهای خنک، بادگیرهای سر به فلک کشیده و ... چشم نوازی می کند.آنچه جذابیت این خانه ها را دو چندان کرده است، قرار گرفتن حیات خانه ها در دل بناست به نحوی که اتاقهای سه دری و پنج دری در بیشتر این خانه ها دور تا دور قرار گرفته و حیاط با حوضی فیروزه ای رنگ همچون نگینی در میان خانه های تاریخی خودنمایی می کند. تاریخی خودنمایی می کند.

یکی از قدیمی ترین خانه های تاریخی استان یزد که قدمتی بیش از 450 سال دارد و متعلق به دوران صفوی است، خانه قلعه‌ای های ندوشن است.این خانه بزرگ زمانی عمارتی با معماری زیبا و تحسین برانگیز بود و خانهای ندوشن در آن زندگی می کردند. این خانه به لحاظ امنیتی نیز بسیار امن بود زیرا علاوه بر برخورداری از دیوارهای بلند، با تونلی نسبتا طولانی در زیر زمین به قلعه ای درست در روبروی این خانه و در تپه ای با فاصله چند کیلومتری از خانه، متصل می شد.

خانه قلعه ای پس از آنکه دوران اوج خود را سپری کرد در دوره‌ های بعد از صفویه توسط مالکان اصلی به رعیت هایی که برای آنها کار می کردند، واگذار شد.

خانه قدیمی قلعه ای حتی تا 15 سال پیش نیز مسکونی بود و سه خانوار در آن زندگی می کردند اما از آن پس روند تخریبی به خود گرفت و هم اکنون از این خانه به جز نمایی توخالی چیزی بر جای نمانده است.

بسیاری از اتاقهای این خانه با خاک یکسان شده، زیرزمین و آب انبار خانه به طور کامل مدفون شده و دیوارهای بلندی که به واسطه همین بلندی در معرض تخریب بیشتری قرار دارند نیز در آستانه تخریب کامل قرار دارند.

این خانه که در روزگاری از زیباترین و اعیان ترین خانه های یزد به شمار می رفت امروز در و دیوار آن بوی مرگ گرفته و با قرار گرفتن در آن بیم فرو رفتن خانه یا آوار شدن دیوارها لذت کنکاش در بقایای معماری اصیل ایرانی را از بین می برد.

آنچه که عجیب می نماید این است که این خانه به شماره 12129 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و این طور به نظر می رسد که ثبت آثار در فهرست آثار ملی، احیا،‌ مرمت و نگهداری آثاری همچون خانه قلعه ای ها را ضروری می کند.

امروز در ندوشن که روزگاری مهد پرورش مردان و زنان بزرگ تاریخ و ادبیات ایران بوده است، آثار باستانی آن بوی گرد و غبار، ویرانی و نا امیدی می دهد و گویی قدمت و تاریخ اینجا به دست فراموشی سپرده شده است.

یکی از کارشناسان میراث فرهنگی شهرستان صدوق در مورد خانه تاریخی قلعه ای ها منکر عدم نظارت میراث فرهنگی شد و علت تخریب این خانه را هزینه های بالای نگهداری آن عنوان کرد.

300 میلیون تومان برای مرمت و احیای خانه قلعه ای ها مورد نیاز است!

                                 

البته ممکن است هزینه 300 میلیون تومانی برای مرمت این خانه توجیه پذیر نباشد اما به هر ترتیب ثبت این اثر در فهرست آثار ملی، برای مسئولان استان یزد مسئولیت به همراه دارد و امروز نباید شاهد تخریب قدیمی ترین خانه تاریخی یزد به این شکل باشیم.

میراث فرهنگی استان یزد در مرکز استان با واگذاری خانه های قدیمی به بخش خصوصی و تبدیل این خانه ها به زورخانه، رستوران سنتی و ... گام موثری در احیا و حفظ خانه های تاریخی برداشته است اما به نظر می رسد مناطقی همچون ندوشن به دست فراموشی سپرده شده است.

در پایان انتظار می رود با درایتی که از مسئولین سازمان میراث فرهنگی استان سراغ داریم با برنامه ریزی دقیق و حساب شده شاهد مرمت و توجه ویژه با بناهای تاریخی و باستانی در سطح استان باشیم.

ذهنمان را از این نکته نیز دور نمی کنیم که در کنار آثار باستانی اقلام، کتیبه ها و قرآن های خطی نیز وجود دارد که در گوشه ای از مسجد جامع شهر ندوشن بدون کوچکترین توجه و رسیدگی و در یک انبار با کمترین تجهیزات حفاظتی نگهدای می شود و شاید دیری نپاید که افسوسی بر دل دوستدارن آثارباستانی و میراث فرهنگی بگذارد...